O Παρθενώνας, αφιερωμένος στην προστάτιδα της πόλης, Αθηνά Παρθένο, είναι το λαμπρότερο δημιούργημα της αθηναϊκής δημοκρατίας στην περίοδο της μεγάλης ακμής της και το αρτιότερο, ως προς τη σύνθεση και την εκτέλεση, από τα οικοδομήματα του Ιερού Βράχου.

Ο ναός χτίστηκε την περίοδο 447-438 π.Χ., πάνω στη θέση παλαιότερων ναών αφιερωμένων στην Αθηνά, στο πλαίσιο του ευρύτερου προγράμματος ανοικοδόμησης που συντελέσθηκε στην Ακρόπολη με πρωτοβουλία του Περικλή. Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει το μαρμάρινο Παρθενώνα των χρόνων του Περικλή, σχεδιασμένο από τον Ικτίνο με συνεργάτη τον Καλλικράτη. Την ευθύνη του γλυπτού διακόσμου και του χρυσελεφάντινου αγάλματος της Αθηνάς, που βρισκόταν στο εσωτερικό του, καθώς και όλου του οικοδομικού προγράμματος του ναού, είχε ο διάσημος γλύπτης Φειδίας.

Ο Παρθενώνας διατήρησε αυτή τη μορφή μέχρι τον 5ο αι. μ.Χ., οπότε μετατράπηκε σε ναό αφιερωμένο αρχικά στην Αγία Σοφία και αργότερα στην Παναγία, ενώ στα χρόνια της Τουρκοκρατίας έγινε τζαμί. Το 1687, κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Ενετό Μοροζίνι, ο Παρθενώνας βομβαρδίστηκε και μεγάλο μέρος του κατέρρευσε, ενώ σοβαρές ζημιές υπέστη και στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν ο Βρετανός λόρδος Έλγιν λεηλάτησε μεγάλο μέρος του γλυπτού διάκοσμου του ναού, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του να βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Οι πρώτες προσπάθειες για τη συντήρηση και αναστήλωση του Παρθενώνα άρχισαν ήδη από το 1896-1900 και το 1922-1933. Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη έργα συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου, στο πλαίσιο του ευρύτερου αναστηλωτικού προγράμματος που πραγματοποιείται στην Ακρόπολη από το 1975 από την Υπηρεσία Αναστήλωσης Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, υπό την επίβλεψη της Επιτροπής Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως.

με πληροφορίες από το odysseus.culture.gr